Tačijeva presuda iz Haga: Pravna pitanja bez odgovora

Presuda tzv. Specijalizovanih vijeća u Hagu, suda koji djeluje uz podršku EU i SAD, protiv Hašima Tačija i još trojice Albanaca, objavljena 16. septembra ove godine, popraćena je izjavom američkog sudije tog vijeća Čarlsa L. Smita, koji je prilikom izricanja presude rekao:

Piše Dr Milan Blagojević

Presuda tzv. Specijalizovanih vijeća u Hagu, suda koji djeluje uz podršku EU i SAD, protiv Hašima Tačija i još trojice Albanaca, objavljena 16. septembra ove godine, popraćena je izjavom američkog sudije tog vijeća Čarlsa L. Smita, koji je prilikom izricanja presude rekao:

„Nisu ciljevi koje su optuženi nastojali da ostvare bili ono što je njihove postupke činilo krivičnim djelima. Krivičnim ih je činilo sredstvo kojim su nastojali da ostvare te ciljeve, a naročito sistematsko hapšenje, pritvaranje, zlostavljanje i ubijanje onih koje su optuženi smatrali ili opisivali kao protivnike.“

Izgovorivši to, a naročito prvu rečenicu iz prethodnog citata, pomenuti sudija je, prema mišljenju autora, na tipično američki način pogazio međunarodno pravo, jer se iz njegove izjave može zaključiti da je navodno dozvoljen cilj da Hašim Tači i njegovi saradnici otcijepе dio teritorije Republike Srbije kao suverene države, iako teritorijalni integritet svake države članice UN čini integralni dio njenog suvereniteta zagarantovanog Poveljom UN.

Usljed toga, po međunarodnom pravu, nikada ne može biti pravno dozvoljen cilj da se dio teritorije države članice UN otcijepi od nje bez saglasnosti te države.

Upravo iz tih razloga svaka država na svijetu, pa tako i Republika Srbija, svoj teritorijalni integritet štiti i svojim krivičnim zakonodavstvom, propisujući, kao jedno od najtežih krivičnih djela, protivustavno otcjepljenje dijela svoje teritorije.

Zbog toga je Krivičnim zakonikom Republike Srbije propisano, u članu 307, da će se kazniti zatvorom od tri do petnaest godina svako ko silom ili na drugi protivustavan način pokuša da otcijepi neki dio teritorije Srbije ili da dio te teritorije pripoji drugoj državi.

Osim ovog negativnog utiska koji je, prema autoru, ostavio pomenuti američki sudija svojom navedenom pravno neutemeljenom izjavom, a u čemu vidi i razloge zbog kojih Tači i njegovi saradnici nisu osuđeni za organizovani i sistematski progon i ubijanje srpskog stanovništva kao zločin protiv čovječnosti, on je, kao i cijelo tzv. Specijalizovano vijeće, ostavio jednako negativan utisak i izrečenim kaznama zatvora.

Recimo, Tači je tom presudom osuđen na kaznu zatvora od 15 godina za protivpravno ili proizvoljno hapšenje i lišavanje slobode najmanje 385 lica. Zatim je osuđen na četiri godine zatvora za surovo postupanje prema najmanje 49 lica, dok je za mučenje najmanje 303 lica osuđen na kaznu zatvora od 20 godina. Na kraju, za ubistva 96 lica Tači je osuđen na kaznu zatvora od 23 godine.

Kada se saberu sve navedene kazne, dobija se ukupno 62 godine zatvora. U takvim slučajevima, primjenom tzv. sistema asperacije, odmjerava se jedinstvena kazna zatvora koja ne smije dostići zbir svih pojedinačnih kazni, u konkretnom slučaju 62 godine, ali ne smije biti ni znatno manja od toga, jer se u tom slučaju, prema autoru, gubi smisao kažnjavanja.

Međutim, upravo to se dogodilo u ovom slučaju, jer je Tači pojedinačno osuđen na ukupno 62 godine zatvora, da bi mu odmah zatim bila izrečena jedinstvena kazna zatvora od samo 25 godina. Time su se, prema mišljenju autora, i taj američki sudija i tzv. Specijalizovana vijeća poigrali sa svih 96 ubijenih lica, 303 mučene osobe, kao i drugim nedjelima za koja je Tači proglašen krivim.

No, time nije završena ova kvazipravosudna ujdurma.

S tim u vezi, veći dio naše javnosti ne zna da Tačija i njegove saradnike nije osudio neki međunarodni sud, već sud tzv. Kosova, koji je dio pravosudne organizacije te tvorevine.

Naime, navedeni sud je, što je, prema autoru, pravna i etička tragedija nezabilježena u svijetu, osnovan i funkcioniše na osnovu Ustava tzv. Kosova, odnosno posebnih amandmana na taj ustav iz 2015. godine, kao i Zakona o specijalnim vijećima i specijalnom tužilaštvu, koji je 2015. godine usvojila Skupština tzv. Kosova (zakon broj 05/L-053).

Dakle, tim zakonom je osnovano ono što je nedavno u Hagu izreklo presudu Hašimu Tačiju. Tim zakonom, a ne odlukom Ujedinjenih nacija, propisane su organizacija, funkcionisanje i nadležnosti te institucije u Hagu. Zbog toga je ona, prema mišljenju autora, kvazipravosudna ujdurma, kao što je kvazipravosudna ujdurma i sve ono što smo od nje čuli neki dan.

Prema tom zakonu tzv. Kosova (članovi 45. i 46), pored prvostepenih sudećih vijeća postoji i Apelacioni panel, koji odlučuje o žalbama na presude prvostepenih vijeća.

Prema istom zakonu (član 47), postoji i panel Vrhovnog suda tih specijalizovanih vijeća, koji odlučuje o žalbama na presude Apelacionog panela.

I na kraju, prema istom zakonu tzv. Kosova (član 49), postoji i apelaciona jurisdikcija posebnog odjeljenja tzv. Ustavnog suda Kosova, kojem se osuđena lica mogu obraćati apelacijom protiv konačnih presuda Specijalizovanih vijeća u Hagu, tvrdeći da im je presudom povrijeđeno neko pravo iz Ustava tzv. Kosova.

Zbog svega toga, sva kvazipravosudna ujdurma iz Haga kojoj smo svjedočili neki dan nije njen kraj, već samo početak.

Dr Milan Blagojević