“Sivi tokovi” bogatiji od svih budžeta

BiH nije se u potpunosti izborila sa radom “na crno” i ostalim kršenjima radničkih prava, zaključeno je na okruglom stolu "Neformalna ekonomija iz ugla", koji organizuje Savez sindikata Republike Srpske uz podršku Međunarodne konfederacije sindikata i Sindikata Norveške.

Zbog propusta domaćih organa, kažu sindikalci, država gubi milijarde maraka, a najveće žrtve su radnici koji ne mogu ostvariti niz zakonski utvrđenih prava.

Republika Srpska i BiH do sada nisu uspjele da se izbore sa sivom ekonomijom, kažu u Savezu sindikata Srpske, jer prema procjenama u sivim tokovima godišnje ostane više novca nego što iznose utvrđeni budžeti.

Najviše novca se prikrije kroz neregistrovana preduzeća i rad na crno, zbog čega je hitno potrebno izmijeniti niz zakona, pogotovo Zakon o Inspektoratu.

“Procjene relevantnih institucija pokazuju da je jedna trećina BDP-a u sferi sive ekonomije. Dakle to je novac koji je u sivim tokovima, crnim tokovima, koji ne stiže na ona mjesta koja su zakonski utvrđena, to znači da je to najdirektnije potkradanje države”, kaže predsjednik Saveza sindikata Srpske Ranka Mišić.

Većina država regiona, prema procjenama Međunarodne konfederacije sindikata, ne vodi dobru politiku borbe protiv sive ekonomije. Umjesto zaduživanja, bilo bi bolje da boljom kontrolom poštovanja radničkih prava, sprečavaju da novac odlazi u sivu zonu i tako pune budžet.

“Umjesto da vlade kada vide da je manjak u budžetu uzimaju neka sredstva koja će i naše naredne generacije vraćati, bilo bi dobro da se radi na postepenom smanjenju neformalne ekonomije”, smatraju u Međunarodnoj konfederaciji sindikata.

U skandinavskim zemljama rad na crno sveden je na minimum. Ipak u velikoj mjeri je i dalje prisutan među imigrantskom populacijom, jer imigranti često rade neprijavljeni i za višestruko manju dnevnicu.

“Za sindikat u Norveškoj je vrlo važno da on nije protiv imigranata. Mi iz sindikata nismo protiv imigranata, borimo se da imigranti budu pošteno plaćeni”, tvrdi Torgni Hasos iz norveškog sindikata.

Problem koji je u Norveškoj riješen, a sa kojim domaći organi nisu ni počeli da se bore je neplaćeni prekovremeni rad. Prema procjenama, 18 hiljada radnika u Srpskoj svakodnevno ostaje prekovremeno na poslu, a za to ne dobije nikakvu nadoknadu.

(BN TV)