Eksploatacija šljunka: Blage kazne i spora pravda

Situacija sa eksploatacijom šljunka u slivu rijeke Bosne nepromijenjena je i dodatno se pogoršala u odnosu na poslijeratni period, dok su kazne za prekršioce toliko niske da se izvođačima više isplati plaćati ih nego obustaviti nelegalno kopanje, upozorili su iz Centra za humanu politiku iz Doboja.

Analiza ove organizacije pokazala je da su "Vode Srpske" tokom ove godine zaključile ugovore i dale saglasnost za vađenje šljunka i drugog materijala na ukupno 37 lokacija na skoro svim većim rijekama u Republici Srpskoj, pri čemu se najveće količine eksploatišu iz Bosne i Drine.

Predstavnik Centra za humanu politiku Momir Dejanović istakao je da ugovorena količina materijala iznosi oko 6,1 miliona kubnih metara, što je znatno više u odnosu na prethodne godine. On naglašava da je kontrola izvađenog materijala praktično nepostojeća, jer se izvođačima omogućava da sami prijavljuju izvađene količine.

"Prema našim procjenama, izvođači izvade najmanje onoliko šljunka koliko je odobreno, pa i više, dok prijavljuju dva do tri puta manje količine od ugovorenih. Na taj način ne plate ni polovinu odobrene količine, zbog čega Republika Srpska godišnje gubi blizu 10 miliona KM," upozorava Dejanović.

Projekt koordinator Centra civilnih inicijativa (CCI) Ljubinko Đurić ukazuje na to da su u rješavanju ovog problema zakazale i pravosudne institucije. Prema prikupljenim podacima za period od 1. januara 2025. godine do danas, u zoni odgovornosti Okružnog javnog tužilaštva Doboj trenutno ima devet podignutih i potvrđenih optužnica. Od tog broja, samo je jedna rezultirala pravosnažnom presudom, dok postupci do procesuiranja u prosjeku traju od tri do četiri godine.

Iz Okružnog javnog tužilaštva u Doboju potvrđeno je da je od 1. januara 2025. do 30. aprila 2026. godine zaprimljeno devet prijava zbog krivičnog djela protivzakonitog zauzimanja i eksploatacije prirodnih bogatstava. U pet slučajeva su podignute optužnice:

- Osnovni sud u Derventi izrekao je pravosnažnu uslovnu kaznu zatvora od šest mjeseci Nenadu Maksimoviću (uz rok provjeravanja od godinu dana).

- Osnovni sud u Doboju potvrdio je optužnicu protiv Mladena Ploskića i privrednog društva „Plosko“ d.o.o. Osječani Donji.

- Osnovni sud u Modriči potvrdio je optužnice protiv Osmana i Muhameda Kahvedžića.

- Osnovni sud u Šamcu potvrdio je optužnicu protiv Save Bosića, Marijana Jovića i privrednog društva „Sigma komerc“ d.o.o.

Istovremeno, iz Okružnog javnog tužilaštva Bijeljina saopšteno je da su u posmatranom periodu za isto krivično djelo donesene pravosnažne osuđujuće presude u dva predmeta.

(BN) Foto BN