Samit EU i zapadnog Balkana u Briselu: U fokusu proširenje, bezbjednost i Plan rasta

Lideri Evropske unije i zemalja zapadnog Balkana održaće u srijedu samit u Briselu, na kojem bi trebalo da bude definisan budući smjer strateških odnosa između EU i regiona, u kontekstu aktuelnih geopolitičkih izazova.

Evropsku uniju će, osim lidera država članica, predstavljati Antonio Košta, predsjednik Evropskog savjeta, te Kaja Kalas, visoka predstavnica EU za spoljnu politiku i bezbjednost.

Kako je navedeno na zvaničnoj stranici Savjeta EU, samit ima za cilj da potvrdi važnost političkih i ekonomskih odnosa između EU i zapadnog Balkana, posebno u trenutku pojačanih bezbjednosnih rizika i potrebe za snažnijim povezivanjem regiona sa Unijom. Na kraju samita biće usvojena deklaracija, sa čijim sadržajem se očekuje saglasnost lidera zemalja zapadnog Balkana.

Potvrda evropske perspektive regiona

Iz Savjeta EU poručuju da će Unija ponovo potvrditi punu i nedvosmislenu posvećenost perspektivi članstva zapadnog Balkana, kao i napretku koji je ostvaren u procesu proširenja, u skladu sa najnovijim izvještajem Evropske komisije.

Na samitu će biti naglašena potreba za opipljivim rezultatima u reformama, usklađivanju sa pravnom tekovinom EU, jačanju regionalne saradnje, unapređenju dobrosusjedskih odnosa i procesu pomirenja u regionu.

Proširenje ponovo u centru evropske politike

Iako je prethodnih godina u EU bio primjetan zamor od proširenja, rat u Ukrajini ponovo je ovo pitanje vratio u fokus evropske spoljne politike. Zapadni Balkan se sve više posmatra kao važno bezbjednosno pitanje za Evropu, ali i kao prostor na kojem EU želi da potvrdi svoj politički i strateški uticaj.

Ovaj kontekst dobija dodatnu težinu nakon što je Bijela kuća prošle sedmice predstavila novu strategiju nacionalne bezbjednosti, u kojoj je Evropska unija praktično označena kao nepoželjan partner, uz otvorenu podršku ultranacionalističkim političkim snagama u Evropi koje se protive daljem širenju EU.

Plan rasta i postepena integracija

U najavi samita istaknuto je da je EU posvećena daljem približavanju zapadnobalkanskih partnera kroz postepenu integraciju u više oblasti politika, čime se stvara osnova za buduće punopravno članstvo.

Poseban akcenat biće stavljen na Plan rasta za zapadni Balkan, koji ima za cilj integraciju regiona u jedinstveno tržište EU, jačanje regionalne ekonomske saradnje i sprovođenje ključnih reformi. Ovim planom predviđeno je šest milijardi evra za reforme i investicije, uz očekivanje da će doprinijeti ubrzanju ekonomskog rasta regiona u narednoj deceniji i olakšati socioekonomsko približavanje EU.

Iz Savjeta EU poručuju da je Unija i dalje primarni i najpouzdaniji partner zapadnog Balkana, te da ostaje najveći trgovinski partner, investitor i donator u regionu.
Kontinuitet dijaloga

Redovni samiti između EU i zapadnog Balkana održavaju se od 2018. godine. Posljednji je održan prošle godine u Briselu, dok je naredni samit planiran za jun u Crnoj Gori.

(Buka) Foto: AP