Danas godišnjica smrti Arčibalda Rajsa

Veliki prijatelj srpskog naroda Rudolf Arčibald Rajs preminuo je prije 85 godina na današnji dan u Beogradu.

Rajs je 1914. godine došao u Srbiju na poziv srpske Vlade kako bi kao ugledni forenzičar i kriminolog istraživao zločine austrougarske, njemačke i bugarske vojske nad civilnim stanovništvom.

Rođen je u Hauzahu, Baden, u NJemačkoj 8. jula 1875. godine u porodici jevrejskog porekla i bio je profesor na Univerzitetu u Lozani u Švajcarskoj.

Sa srpskom vojskom prošao je u Prvom svjetskom ratu golgotu povlačenja 1915. godine preko Albanije do Krfa, a bio je i član srpske delegacije na mirovnoj konferenciji u Parizu.

Modernizovao je kriminalističku policiju u tadašnjoj Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca, a izvjesno vrijeme radio i kao vještak za falsifikovane novčanice u Narodnoj banci.

Osim stručnih radova i niza publicističkih tekstova, u Srbiji je objavio knjige "Šta sam video i proživeo u velikim danima" i "Pisma sa srpsko-makedonskog fronta".

Djelo najpoznatije širokoj publici je "Čujte Srbi" u kome je iskazao veliku ljubav, ali i veliko razočarenje srpskim narodom, prije svega takozvanom društvenom elitom.

Preminuo je avgusta 1929. godine, nakon verbalnog duela sa bivšim ministrom Kapetanovićem.

Sahranjen je na Topčiderskom groblju u Beogradu, a srce mu je, prema njegovoj ličnoj želji, stavljeno u urnu i uzidano u spomenik srpskim ratnicima na Kajmakčalanu.

U Drugom svjetskom ratu spomenik su razorili Bugari.